[Vrienden, een berichtje uit Corfu. Vakantie. Maar ja, passie gaat door :-) Vandaag over agents. Ik merk dat ik daar soms over schrijf alsof iedereen al weet wat het zijn. Dat is natuurlijk niet zo. Daarom: wat kun je ermee en hoe begin je? Er is een kans dat je morgen weer van me hoort omdat OpenAI vandaag een developerday heeft, maar dat gaan we zien.]
Van start met agents
Wat ze kunnen, wat jij moet bepalen en hoe je je eerste opdracht geeft.
Een onderzoek laten uitvoeren. Een vergadering laten voorbereiden. Bestanden laten ordenen. Iedere maandagochtend een briefing ontvangen. Steeds meer AI-producten bieden je de mogelijkheid om werk uit handen te geven dat meerdere stappen vraagt.
Grok Bot, Muse van Meta en Hermes hebben verschillende vormen, maar draaien allemaal om agents die opdrachten kunnen uitvoeren. Claude en ChatGPT hebben hun eigen vormen. Daarnaast verschijnen omgevingen zoals Buzz, waarin mensen en agents samenwerken.
Wat kun je daarmee als je geen programmeur bent en gewoon wat werk gedaan wilt krijgen?
Mijn advies: begin met één overzichtelijke opdracht. Zorg dat je begrijpt wat je uitbesteedt en dat je het resultaat kunt beoordelen. Daar heb je meer aan dan meteen een heel team digitale medewerkers op te tuigen.
Je geeft een doel, de agent zoekt de aanpak
Stel, je moet iemand interviewen, een voorbeeld uit mijn eigen praktijk.
Je kunt AI vragen: “Hoe bereid ik een goed interview voor?” Dan krijg je waarschijnlijk tips, een stappenplan en wat voorbeeldvragen.
Je kunt ook een opdracht geven:
Onderzoek deze gast. Lees de drie interviews die ik meestuur en zoek naar recente ontwikkelingen rond diens werk. Maak een voorbereiding met een korte achtergrond, tien vragen en links naar de gebruikte bronnen.
Om dat uit te voeren, moet AI materiaal lezen, zoeken, informatie vergelijken, vragen formuleren en een document maken. Een agent kan zulke stappen uitvoeren met de hulpmiddelen waartoe hij toegang heeft.
Jij beschrijft het gewenste resultaat en de grenzen. Daarbinnen bepaalt de agent welke stappen nodig zijn. Hij beoordeelt tussenresultaten en kan zijn aanpak aanpassen. Levert een bron onvoldoende informatie op, dan zoekt hij verder of geeft hij aan wat onzeker blijft.
Hoe zelfstandig dat gaat, verschilt per product. De ene agent kan websites bezoeken en bestanden maken. Een andere kan ook aangesloten apps gebruiken of handelingen op je computer uitvoeren. Soms moet je tussendoor toestemming geven. Soms werkt de agent langer zelfstandig door.
Aan het etiket ‘agent’ heb je nog niet zoveel. Wat kan hij voor je doen? Kan hij bij je bestanden? En wanneer moet hij jou erbij halen?
Een agent kan ook vanzelf beginnen
Je hoeft niet iedere opdracht opnieuw in te typen. Als de gebruikte omgeving dat ondersteunt, kan een agent op verschillende manieren aan het werk gaan.
Op jouw verzoek: “Vergelijk deze drie offertes.”
Op een vast tijdstip: “Maak iedere maandagochtend om acht uur een briefing over AI in het onderwijs.”
Na een gebeurtenis: “Wanneer een nieuwe offerte in deze map verschijnt, vergelijk die met onze eisen en leg de ontbrekende informatie aan mij voor.”
Zo’n gebeurtenis wordt ook wel een trigger genoemd: een binnengekomen mail, een toegevoegd bestand of een verandering op een website.
Een tijdstip of trigger maakt een systeem op zichzelf nog geen agent. Gewone automatiseringen kunnen ook op maandag starten of op een nieuwe mail reageren. Het kenmerkende zit in de ruimte om tijdens de uitvoering zelf stappen te kiezen om het doel te bereiken.
Hoe ik agents gebruik
Om het concreet te maken: dit zijn taken waarvoor ik agents gebruik. Hieronder werk ik ze uit als korte opdrachten, met het resultaat dat ik wil ontvangen, de grenzen en de controle erbij.
Mijn ochtendoverzicht. Bekijk iedere ochtend mijn inbox en agenda. Maak een korte briefing met mails die actie vragen, bijbehorende taken en afspraken die ik moet voorbereiden. Vermeld deadlines als die er zijn en link naar de betreffende mail of afspraak. Zet twijfelgevallen apart. Verzend geen mails en wijzig niets in mijn agenda.
Mijn Blom-OS op orde. Loop wekelijks de afgesproken document- en projectmappen in mijn Blom-OS na. Maak een voorstel voor duidelijkere titels, een betere indeling en het verwijderen van dubbelingen. Vergelijk bij mogelijke duplicaten ook de inhoud. Leg de wijzigingen eerst aan mij voor. Voer ze na mijn akkoord uit en geef een overzicht van wat je hebt aangepast.
Mijn financiële administratie. Verwerk iedere maand de mails, banktransacties en facturen over de afgelopen maand waartoe ik je toegang heb gegeven. Vul de spreadsheet van mijn boekhouder aan volgens de bestaande indeling en zet rekeningen en facturen in de juiste Dropbox-mappen. Verwijs bij iedere invoer naar het bronbestand of de transactie. Voorkom dubbele invoer en zet ontbrekende gegevens en twijfelgevallen apart voor controle. Doe geen betalingen en overschrijf geen bestaande gegevens zonder mijn akkoord.
Een albumrelease volgen. Zoek dagelijks op internet naar nieuwe recensies, interviews en nieuws rond de release van album X van artiest Y. Geef me een overzicht met per vondst de bron, datum, link en belangrijkste punten. Sla eerder gemelde stukken over. Maak onderscheid tussen wat de bron zegt en jouw conclusie. Is er niets nieuws, meld dat dan kort.
Top Names bijhouden. Gebruik wekelijks het gastenarchief van Top Names om te zoeken naar nieuws over de bedrijven en gasten die in het programma centraal stonden. Stel bij een relevante ontwikkeling een update voor de bijbehorende pagina voor. Geef de voorgestelde tekst, de bron met datum en link, en leg uit wat er sinds het gesprek is veranderd. Publiceer pas na mijn akkoord en geef daarna de link naar de bijgewerkte pagina.
Dat vraagt om afspraken: wanneer is de opdracht afgerond, hoe ver mag hij zoeken en wanneer moet hij jou inschakelen? Zelfstandig werken betekent niet onbeperkt doorgaan.
Begin met werk dat je kunt controleren
Een goede eerste opdracht heeft een duidelijke grens en een zichtbaar eindresultaat.
Denk aan het vergelijken van drie offertes, het voorbereiden van een vergadering op basis van vijf documenten of het onderzoeken van een onderwerp waarover je een artikel wilt schrijven.
Bij zulke opdrachten kun je het resultaat naast de oorspronkelijke informatie leggen. Kloppen de bedragen? Zijn belangrijke verschillen genoemd? Ondersteunen de bronnen de conclusie?
Opdracht: vergelijk drie voorstellen voor een nieuwe website
Wat je wilt ontvangen: een tabel met prijs, planning, inbegrepen werk en ontbrekende informatie
Opdracht: Bereid een vergadering voor met de meegestuurde stukken
Wat je wilt ontvangen: Een korte briefing met beslispunten en vragen
Opdracht: Bekijk een rommelige documentenmap
Wat je wilt ontvangen: een voorstel voor een indeling en een lijst met mogelijke duplicaten
Bij dat laatste voorbeeld zou ik eerst een voorstel laten maken. Als dat klopt, kun je toestemming geven voor het daadwerkelijk verplaatsen van bestanden.
Laat ook een terugkerende opdracht eerst een keer op jouw verzoek uitvoeren. Bevalt de briefing en begrijp je hoe die tot stand komt? Dan kun je hem inplannen, als de tool dat ondersteunt.
Welke tool kies je?
Mijn advies: kijk eerst of de AI-tool die je al gebruikt deze opdracht aankan. Je hoeft niet meteen iets nieuws te installeren. Begin met de taak die je gedaan wilt krijgen.
Grok Bot presenteert bots als AI-teamgenoten met een eigen taak en opgebouwde context. Meta Muse richt zich op een persoonlijke agent voor een breed publiek. Hermes is een open-source agent waarvoor verschillende manieren van installeren en gebruiken bestaan.
Buzz heeft een andere rol: het is een omgeving waarin mensen en agents kunnen samenwerken. Daarmee is het geen rechtstreekse tegenhanger van iedere persoonlijke agent.
Voor een beginner zijn deze vragen belangrijker dan de productnaam:
Kan ik hier mijn gekozen taak mee uitvoeren?
Kan de agent bij de benodigde bestanden of apps?
Kan ik zien wat hij doet en ingrijpen?
Ondersteunt hij de planning of triggers die ik nodig heb?
Begrijp ik wat het gebruik kost?
Controleer ook de beschikbaarheid in land en abonnement. Een productaankondiging betekent niet automatisch dat jij alle getoonde functies kunt gebruiken.
Begin bij een toegankelijke mogelijkheid die past bij jouw opdracht. Een ingewikkelde installatie is geen vereiste om te ontdekken of agents je helpen.
Een goede opdracht is een kleine werkbrief
Je hoeft geen ingewikkelde prompt te schrijven. Wel moet je aangeven wat goed werk betekent.
Daarvoor zijn vijf onderdelen handig:
Doel. Wat moet er na afloop zijn bereikt?
Materiaal. Welke documenten, websites of gegevens mag de agent gebruiken?
Resultaat. Wil je een tabel, document, voorstel of aangepast bestand?
Grenzen. Wat mag hij zelfstandig doen en waarvoor moet hij toestemming vragen?
Controle. Hoe moet hij laten zien dat het resultaat klopt?
Bijvoorbeeld:
Vergelijk deze drie voorstellen voor onze nieuwe website. Gebruik alleen de bijgevoegde documenten.
Maak een tabel met prijs, planning, inbegrepen werk en ontbrekende informatie. Vermeld bij bedragen of btw is inbegrepen. Als iets niet in een voorstel staat, schrijf dan “niet vermeld”.
Sluit af met vijf vragen die ik de aanbieders moet stellen. Verwijs bij conclusies naar het betreffende document en, waar mogelijk, de pagina.
Verander niets aan de bestanden en neem geen contact op met de aanbieders.
Deze opdracht geeft richting zonder iedere stap voor te schrijven. De agent mag zelf bepalen hoe hij de vergelijking aanpakt.
Voor terugkerend werk voeg je toe wanneer de agent moet starten, waar het resultaat moet komen en wanneer je een melding wilt ontvangen. Bijvoorbeeld: iedere maandag een briefing, maar tussendoor alleen een bericht als er iets gebeurt dat niet kan wachten.
Meer toegang vraagt om duidelijkere afspraken
Een agent die alleen documenten leest, heeft andere mogelijkheden dan een agent die toegang heeft tot je mailbox, agenda of betaalgegevens.
Geef daarom toegang wanneer die nodig is voor een concrete taak. Een interview voorbereiden vraagt meestal geen toegang tot je volledige mailbox.
Maak ook onderscheid tussen voorbereiden en uitvoeren. Een antwoord op een mail opstellen, kan een prima opdracht zijn als je dat deel van je communicatie niet per se zelf wil doen. Dat antwoord meteen versturen vraagt meer vertrouwen en duidelijke afspraken.
Voor je eerste opdrachten zou ik berichten, publicaties, aankopen en het verwijderen van bestanden eerst laten voorleggen. Bij langere of terugkerende opdrachten spreek je ook af hoeveel tijd of geld eraan besteed mag worden, voor zover het product dat ondersteunt.
Dat hoeft geen ingewikkeld protocol te worden. “Maak eerst een voorstel en wacht met versturen op mijn akkoord” is al een bruikbare grens.
Controleer het werk, niet alleen de eindmelding
“Klaar” is makkelijk gezegd.
Heeft de agent werkelijk alle drie de voorstellen gelezen? Staat het beloofde bestand op de afgesproken plek? Kloppen de links? Heeft hij informatie gevonden of een aannemelijk antwoord ingevuld?
Vraag om bewijs dat bij de taak past: bronnen bij onderzoek, een overzicht van gewijzigde bestanden bij opruimwerk, een zichtbaar resultaat bij het bouwen van een pagina.
Je hoeft niet iedere handeling na te lopen. Controleer wel de onderdelen waarop je besluit of vervolgwerk rust. Bij een terugkerende opdracht blijf je af en toe meekijken: bronnen veranderen, toegang kan verlopen en jouw wensen kunnen verschuiven.
En reken eerlijk. Tien minuten werk uitbesteden is weinig winst als je daarna twintig minuten moet repareren. Bij een terugkerende taak kan het zinvol zijn om de opdracht te verbeteren. Bij een eenmalig klusje ben je soms zelf sneller.
Je eerste opdracht voor deze week
Kies iets dat je toch al moest doen. Houd het klein genoeg om de uitkomst te kunnen beoordelen.
Geef de agent het materiaal, beschrijf het eindresultaat en stel duidelijke grenzen. Beantwoord daarna drie vragen:
Is het resultaat bruikbaar?
Hoeveel controle en herstelwerk kostte het?
Zou ik deze taak nog een keer zo laten uitvoeren?
Was het bruikbaar? Scheelde het werk? Dan heb je een taak te pakken die je vaker kunt uitbesteden.
Welke taak zou jij als eerste willen proberen? Aan het werk!
Groet uit Corfu,
Aan de koffie, in de zon.
Erwin Blom
wat een goede overzichtelijke uiteenzetting!