In het kort
De meeste mensen gebruiken ChatGPT (of Claude of Gemini of andere LLM) nog vooral als nieuwe Google of snelle schrijver dan wel samenvatter, terwijl het naar mijn mening vaak interessanter wordt als je ChatGPT inzet als criticus, denkhulp of simulatiemachine.
Goede prompts zijn wat mij betreft niet per se slim geformuleerd. Ze zetten vooral een andere denkbeweging aan die je helpen: meer tegenspraak, meer scherpte, meer strategie.
Hieronder staan tien voorbeelden die je helpen om ChatGPT niet alleen sneller, maar ook slimmer te gebruiken.
Word betalend abonnee van Handpicked AI!
[Waarom zou je voor HandpickedAI betalen? 1) Als blijk van waardering. 2) Als tijdwinst. Ik stop tijd in onderzoek en uitproberen zodat jij dat niet hoeft te doen. 3) Omdat je onregelmatig extra’s krijgt. 4) Omdat je nu een rechtstreeks lijntje met mij hebt. Hulp nodig? Feedback nodig? Stuur me een bericht. Alles inbegrepen!]
Tien manieren om ChatGPT (of Claude of Gemini) anders te gebruiken
Ik mag het graag hebben over agents en over de kracht van Codex en wat al niet meer, maar laten we vooral niet vergeten dat we met zijn allen zoveel meer uit ChatGPT (of Claude of Gemini of andere LLM) kunnen halen dan we doen. Daar gaat deze Handpicked AI over!
Veel mensen gebruiken ChatGPT of anderen nog steeds voor voor de hand liggende dingen. Een mail schrijven. Een tekst samenvatten. Een lijstje maken. Een zoekopdracht geven. Daar is niets mis mee. Maar er kan zoveel meer.
ChatGPT wordt voor mij persoonlijk interessanter zodra je het niet alleen ziet als iemand die iets voor je opschrijft, maar als een gereedschap dat je denken scherpt. Dan vraag je niet alleen om een antwoord, maar de ene keer om tegenspraak, de andere keer om scenario’s, dan weer om perspectieven, vereenvoudiging of een hardere analyse van wat je eigenlijk aan het doen bent.
De beste prompts zijn wat mij betreft dan ook niet de meest technische prompts. Ik vind het mooi als ze kritisch naar een plan kijken, me anders doen denken en me helpen om een beter idee te krijgen.
Hieronder staan tien voorbeelden die dat goed laten zien. Ik heb ze in de loop der tijd verzameld en bedacht.
1. Laat ChatGPT je strengste criticus zijn
Prompt: ‘Speel mijn slimste criticus. Help me niet bewijzen dat ik gelijk heb, maar vind de sterkste reden waarom ik ongelijk kan hebben.’
Wat doet het? Deze prompt haalt je uit je eigen gelijk. In plaats van bevestiging krijg je het beste argument tegen je idee, plan of redenering. Dat is vaak veel waardevoller dan nog een extra brainstorm met argumenten vóór.
Wanneer pas je het toe? Gebruik dit als je heel erg in je gelijk gelooft, als je een plan fantastisch vindt of als je merkt dat je vooral bewijs aan het verzamelen bent voor iets waar je eigenlijk al in gelooft.
2. Wat als het allemaal mislukt?
Prompt: ‘Stel dat dit over 12 maanden spectaculair mislukt is. Wat waren waarschijnlijk de oorzaken?’
Wat doet het? Je laat ChatGPT niet dromen over succes, maar terugkijken vanuit een mislukking. Daardoor worden risico’s concreter. Niet als abstracte waarschuwingen, maar als geloofwaardige manieren waarop een goed idee toch stuk kan lopen.
Wanneer pas je het toe? Voor een lancering, een nieuw product, een investering, een samenwerking of een koerswijziging. Vooral handig als je op het punt staat ergens veel tijd of geld in te stoppen.
3. Zoek de onuitgesproken aannames
Prompt: `Welke aannames maak ik hier die ongemerkt onjuist kunnen zijn?`
Wat doet het? Veel plannen rusten op aannames die niemand hardop heeft uitgesproken. Dat klanten iets willen. Dat een team iets aankan. Dat een doelgroep op een bepaalde manier kiest. Deze prompt helpt om die verborgen onderlaag zichtbaar te maken.
Wanneer pas je het toe? Bij strategie, prijsbepaling, onderzoek, positionering, businessplannen, maar ook bij opiniestukken. Juist als iets logisch voelt, is het nuttig om te vragen welke logica je ongemerkt cadeau hebt gedaan.
4. Wat kan het lange termijn effect zijn?
Prompt: `Geef me de gevolgen ná het directe effect van deze beslissing. Wat gebeurt er daarna?`
Wat doet het? De meeste mensen zien het eerste gevolg van een beslissing wel. Kosten dalen. Snelheid stijgt. Een team bespaart tijd. Interessanter is wat daarna gebeurt. Veranderen verwachtingen dan ook? Komt er extra controlewerk bij? Verschuift de macht? Ontstaat er nieuwe afhankelijkheid?
Wanneer pas je het toe? Bij AI-adoptie, automatisering, organisatiewijzigingen, productkeuzes en beleid. Overal waar de eerste winst aantrekkelijk is, maar de echte gevolgen pas later zichtbaar worden.
5. Wat zijn ieders belangen?
Prompt: `Bekijk dit vanuit de belangen en prikkels van alle betrokken partijen. Wie profiteert, wie verliest en wie heeft er belang bij om het tegen te werken?`
Wat doet het? Deze prompt trekt je weg uit het niveau van het idee zelf en dwingt je naar gedrag te kijken. Mensen reageren niet alleen op wat slim of waar is, maar ook op wat in hun belang is. Dat maakt veel zichtbaar wat in een nette brainstorm onzichtbaar blijft.
Wanneer pas je het toe? Bij markten, platforms, media, organisatieverandering, onderwijs, beleid en onderhandelingen. Kortom: zodra meerdere partijen meespelen en niet allemaal hetzelfde willen.
6. Laat drie soorten gebruikers reageren
Prompt: `Laat drie heel verschillende mensen naar dit idee kijken: een enthousiaste gebruiker, een sceptische koper en iemand wiens werk hierdoor geraakt wordt. Waar reageren ze anders op?`
Wat doet het? Deze prompt is minder stereotype dan een generatieding en vaak ook bruikbaarder. Je ziet sneller waar enthousiasme, twijfel en weerstand precies vandaan komen.
Wanneer pas je het toe? Bij positionering, prijsbepaling, productideeën, communicatie en AI-toepassingen die gevolgen hebben voor werk.
7. Bouw een denkbeeldig klantenpanel
Prompt: `We richten ons op [doelgroep]. Maak vijf geloofwaardige profielen met verschillende motivaties, budgetten en bezwaren. Laat elk profiel in gewone taal reageren op dit idee: wat spreekt aan, wat schuurt, wat geloven ze niet en wat zou hen overtuigen?`
Wat doet het? Je gebruikt ChatGPT hier niet als schrijver, maar als simulatiemachine. Niet om echte klanten te vervangen, wel om sneller te zien waar je copy, propositie of prijs nog te glad of te vaag is.
Wanneer pas je het toe? Bij landingspagina’s, memberships, cursussen, proposities, positionering en prijskeuzes. Vooral nuttig in de fase vóór je met echte mensen gaat testen.
8. Zoek het kleinste idee met de meeste impact
Prompt: `Wat is de kleinste en simpelste versie van dit idee die toch buitenproportioneel veel aandacht of tractie kan opleveren?`
Wat doet het? Deze prompt dwingt tot focus. Niet: wat is het complete plan? Maar: wat is de kleinste versie waarmee je kunt bewijzen dat het idee leeft? Dat is vaak een betere vraag, zeker als je weinig tijd, geld of geduld hebt.
Wanneer pas je het toe? Als je dreigt te groot te beginnen, als je eerst tractie wilt testen of als je merkt dat een idee vastloopt op zijn eigen ambitie.
9. Is dit wel vooruitgang?
Prompt: `Waar verwar ik beweging met vooruitgang?`
Wat doet het? Dit is een eenvoudige prompt met een harde werking. Veel werk voelt productief omdat het druk, zichtbaar of netjes georganiseerd is. Maar dat betekent nog niet dat je echt dichter bij een beter product, een betere tekst of een betere beslissing komt.
Wanneer pas je het toe? Bij volle weken, groeiplannen, researchprojecten, creatieve processen en periodes waarin je veel doet maar te weinig afrondt.
10. Maak iets niet alleen bruikbaar, maar bijzonder
Prompt: `Wat zou dit magisch doen voelen in plaats van alleen functioneel?`
Wat doet het? Deze prompt verschuift je aandacht van taken en features naar ervaring. Wat verrast iemand? Wat voelt mooi? Wat maakt dat iets blijft hangen? Zeker nu zoveel tools technisch steeds meer kunnen, wordt dat verschil belangrijker.
Wanneer pas je het toe? Bij apps, onboarding, presentaties, events, cursussen, diensten en alle situaties waarin mensen niet alleen geholpen maar ook geraakt of verrast mogen worden.
Wat ik mooi vind aan dit soort prompts is dat ze ChatGPT minder gebruiken als antwoordmachine en meer als sparringpartner. Dat is voor mij de echte winst van goed AI-gebruik. Niet alleen sneller produceren, maar beter kijken. Naar je plan, naar je aannames, naar je werk en soms ook naar jezelf.
Wie ChatGPT (of Claude of Gemini of een andere LLM) alleen gebruikt om nette tekst uit te spugen, gebruikt maar een klein deel van wat er mogelijk is. Wie het inzet om scherper te denken, komt meestal verder. Althans, dat is mijn ervaring :-)
Vrienden,
Ik groet U
Erwin Blom
Overigens …
Het Handboek Vibecoding is uit
En ik deel mijn kennis via 3 nieuwsbrieven, abonneer!
Handpicked Over signalen in media, communicatie, producten en innovatie die laten zien waar werk, cultuur en dagelijks leven naartoe bewegen.
Handpicked AI Over wat AI echt verandert in werk, creatie en de manier waarop kleine organisaties en zelfstandigen vooruitkomen.
Vibecoders Unite Over bouwen met AI: experimenten, workflows, prototypes en lessen uit het maken zelf.