De volgende wereldtaal is vertaling
In het kort
Real-time vertaling rukt op in tekst, beeld en geluid.
Mijn X-tijdlijn laat alleen nog Nederlandse en (vertaalde) Engelse berichten zien.
Dat is winst wegens bereik en toegankelijkheid, maar verlies omdat alles eevormiger wordt.
Google Translate bestond vorige week twintig jaar. Ter gelegenheid daarvan deelde Google een paar veelgebruikte vertaalopdrachten. Die zeggen misschien meer over taal dan alle modeldemo’s bij elkaar.
“Thank you.”
“How are you?”
“I love you.”
“Hello.”
“Please.”
Als we het over vertaaltechnologie hebben, gaat het meestal over wereldhandel, onderwijs, productiviteit of geopolitiek. Maar de praktijk is veel menselijker. We willen iemand bedanken, iets aardigs zeggen, de weg vragen of een gesprek gaande houden. Taal is in de eerste plaats geen infrastructuur, maar contact.
Van Esperanto naar Engels naar vertaling
Lang was het idee dat de wereld uiteindelijk naar een gedeelde taal toe zou groeien. Voor idealisten was dat ooit Esperanto. Later werd het in de praktijk vaak Engels. Wie Engels sprak, had toegang tot wetenschap, technologie, popcultuur, zaken en internet. Dat is nog steeds zo.
Toch schuift er iets. Misschien wordt de volgende wereldtaal wel helemaal geen taal meer, maar de vertaling zelf wel. Omdat software steeds vaker het tussenwerk doet.
Google Translate als stille wereldmachine
Volgens Google is Translate inmiddels beschikbaar in bijna 250 talen en ondersteunt het 95 procent van de wereldbevolking. Meer dan 1 miljard mensen gebruiken het maandelijks. Samen vertalen ze ongeveer 1 biljoen woorden per maand.
Die schaal is enorm, maar voelt niet meer bijzonder. Vertalen is een knop geworden. Je krijgt een bericht in een taal die je niet kent, drukt op vertalen en leest verder. Waar taal vroeger een duidelijke drempel was, komt er nu steeds vaker een laag software tussen die die drempel tijdelijk oplost.
Google Lens laat goed zien hoe snel dat normaal is geworden. Je richt je camera op een menukaart, verpakking of handleiding en ziet meteen een versie in je eigen taal.
Het blijft niet bij tekst. De nieuwste versie van Google Translate kan live gesprekken vertalen. De een spreekt in zijn eigen taal, de ander hoort of leest iets bruikbaars terug. Iedereen die ooit in een tweede taal heeft gewerkt kent het ongemak van zoeken naar woorden, jezelf kleiner maken of nét niet precies kunnen zeggen wat je bedoelt. Vertaalsoftware haalt daar druk vanaf.
AI-vertaling belooft iets anders: dat je dichter bij jezelf kunt blijven, terwijl de ander je toch begrijpt. Het is nog niet helemaal perfect, maar goed genoeg om een gesprek mogelijk te maken dat anders niet had plaatsgevonden.
Dat dit snel opschuift van handige functie naar volwaardige gesprekslaag, zag je vorige week ook bij OpenAI. Op 7 mei 2026 presenteerde het bedrijf nieuwe realtime stemmodellen, waaronder een model dat live kan vertalen en een versie die gesprekken natuurlijker moet laten verlopen. Daarmee wordt dezelfde richting nog eens bevestigd: software vertaalt niet meer alleen zinnen achteraf, maar begint midden in het gesprek mee te draaien.
Bekijk de video.
Bij video gaat het nog een stap verder. Tools als HeyGen kunnen een video vertalen naar een andere taal, met een stem die op de oorspronkelijke spreker lijkt en lipbewegingen die meebewegen met de nieuwe tekst.
YouTube werkt ook aan automatische dubbing en AI-lipsync. Dat betekent dat een video straks (eigenlijk nu al) niet meer vastzit aan de taal waarin hij is opgenomen. Een Nederlandse maker kan Spaans spreken, een Chinese uitlegvideo kan Engels worden.
Mijn tijdlijn spreekt talen die ik niet spreek
Ik merk dit zelf op X. Ik heb mijn tijdlijn ingesteld op Nederlands en Engels. Dat zijn de talen waarin ik wil lezen. Maar steeds vaker zie ik berichten uit andere talen voorbijkomen. Portugees. Chinees. Japans. Soms talen waarvan ik niet eens meteen weet welke het zijn. Alleen: ik zie ze in het Engels. X vertaalt ze automatisch. De originele taal verdwijnt naar de achtergrond. Ik lees gewoon door. Zo is mijn tijdlijn feitelijk Nederlands- en Engelstalig, terwijl een ander op precies dezelfde manier vooral Spaanse berichten kan zien.
Wat winnen we?
Daar zit iets bevrijdends in. Een ondernemer kan klanten helpen in meerdere talen. Een migrant begrijpt formulieren sneller. Een toerist voelt zich minder verloren. En het internet hoeft iets minder hard te leunen op Engels als verplichte tussentaal.
Wat verliezen we?
Toch schuurt er ook iets. Taal is niet alleen informatie, maar ook ritme, humor, klasse, geschiedenis en afkomst. Een vertaling kan de betekenis netjes overbrengen en toch iets van de lading kwijtraken. Ik moet denken aan Engelstalige films die voor Duitse bioscopen volledig worden nagesynchroniseerd. Technisch werkt het, maar ik ervaar het toch als verlies.
Vrienden,
Ik groet U
Erwin Blom
Word betalend abonnee van Handpicked AI!
[Waarom zou je voor HandpickedAI betalen? 1) Als blijk van waardering. 2) Als tijdwinst. Ik stop tijd in onderzoek en uitproberen zodat jij dat niet hoeft te doen. 3) Omdat je onregelmatig extra’s krijgt. 4) Omdat je nu een rechtstreeks lijntje met mij hebt. Hulp nodig? Feedback nodig? Stuur me een bericht. Alles inbegrepen!]
Overigens …
Het Handboek Vibecoding is uit
En ik deel mijn kennis via 3 nieuwsbrieven, abonneer!
Handpicked Over signalen in media, communicatie, producten en innovatie die laten zien waar werk, cultuur en dagelijks leven naartoe bewegen.
Handpicked AI Over wat AI echt verandert in werk, creatie en de manier waarop kleine organisaties en zelfstandigen vooruitkomen.
Vibecoders Unite Over bouwen met AI: experimenten, workflows, prototypes en lessen uit het maken zelf.